kunst en publieke ruimte 

       
een representatief overzicht van kunst in de openbare ruimte in Nederland van 1970 tot heden | over deze site | hulp bij vinden

Dachaumonument

Langs de bosbaan in het Amsterdamse Bos ligt een zestig meter lang natuurstenen pad. Langs beide kanten van het pad zijn hoge taxushagen geplant. Dit door Niek Kemps (1952) ontworpen monument gedenkt de tienduizenden slachtoffers van het concentratiekamp Dachau. Het is het derde monument in Amsterdam dat aan een concentratiekamp gewijd is: op het Museumplein staat een monument voor de vrouwen van Ravensbruck, in het Wertheimplantsoen bevindt zich Nooit meer Auschwitz. Het Dachaumonument was aanvankelijk in het Vondelpark gepland, maar omwonenden maakten daar bezwaar tegen.

In het pad van het Dachaumonument zijn namen van plaatsen gebeiteld waar ooit concentratiekampen waren. Aan het begin vormen de namen van de bekendste kampen een kaart van Europa in het Belgisch blauwstenen vloer. Links ligt Westerbork, uiterst rechts Leningrad. Voor de namen staan meestal een nummer, dat aangeeft hoeveel nevenkampen bij het grote kamp waren aangesloten. Dachau had er wel 170. De kaarten zijn aangevuld met de namen van 500 kampen, de bekendere in een wat grotere letter. Omdat de taxushagen de omgeving afschermen en het pad in het midden verhoogd is, wordt je blik tijdens het lopen naar beneden gezogen waardoor de aandacht op de plaatsnamen is gericht. Door het monument te bewandelen is de toeschouwer voor een keer niet passief maar actief betrokken bij het gedenken. Het idee dat gedenken een bewust te verrichten daad zou moeten zijn, wordt nog versterkt doordat het monument op een ietwat verscholen en rustige plek in het bos ligt. (VH)


foto: Kors & Joris van Bennekom

Kunstenaars: