kunst en publieke ruimte 

       
een representatief overzicht van kunst in de openbare ruimte in Nederland van 1970 tot heden | over deze site | hulp bij vinden

Het Sokkelproject

Voor het centrum van Den Haag bedacht Peter Struycken (1939) een beeldengalerij van veertig beelden die om de 25 meter zouden worden geplaatst op sokkels in het voetgangersgebied van de Grote Marktstraat en het Spui. Struycken herintroduceerde de sokkel om een overgang te creëren tussen de stedenbouwkundige ruimte en de sculptuur. De sokkel, ontworpen door Geert Lap (1951), dient daarbij volgens Struycken als ‘schaalcomponent’ en is het vaste element binnen het plan. Het is een ovale vorm van zwart granito met een hoogte van 95 centimeter, waar een stalen hoes overheen past. Aan deze hoes kan het beeld gemonteerd worden. Niet alleen kunnen de sculpturen zo eventueel van sokkel veranderen, de sokkel op zijn beurt kan desgewenst ook verplaatst worden. De veertig beeldhouwers die voor dit plan een beeld ontwierpen moesten zich aan vooraf bepaalde afmetingen houden (de oppervlakte van de sokkel en een maximale hoogte), waardoor de samenhang gehandhaafd werd. Een uitzondering is het beeld van Karel Appel, waarvan de sokkel en het beeld groter van formaat zijn.

Het is niet vreemd dat Peter Struycken – als pleitbezorger van de integratie van beeldende kunst, architectuur en stedenbouw – een kunstproject voor ogen had dat zou werken als een stedenbouwkundig plan. Hiermee rekent hij af met het traditionele idee van een vaste locatie voor een kunstwerk in de stad. Struycken realiseert zich dat de openbare ruimte niet alleen zelf voortdurend verandert, maar ook dat de functie ervan in de loop der tijd kan verschuiven. Het sokkelplan groeit hierin mee. Voordat de beelden op de route worden geplaatst worden ze eerst ‘geparkeerd’ op het zogenaamde beeldenstation, de ruimte achter de Grote Kerk aan de Groenmarkt. De volgende kunstenaars hebben al beelden gerealiseerd: Karel Appel, Eja Siepman van den Berg, Sjoerd Buisman, Tom Claassen, Adam Colton, Alfred Eikelenboom, Gert Germeraad, Sigurdur Gudmundsson, Ernst Hazenbroek, Berry Holslag, Michael Jacklin, Rien Monshouwer, Sonja Oudendijk, Jan van de Pavert, Lon Pennock, Pearl Perlmuter, Marc Ruygrok, Jan Snoeck, Joost van den Toorn, Carel Visser en Auke de Vries. (VH)

Jan van de Pavert
Jan van de Pavert
foto: Véronique Hoedemakers

Sigurdur Gudmundsson
Sigurdur Gudmundsson
foto: Véronique Hoedemakers

Berry Holslag
Berry Holslag
foto: Véronique Hoedemakers

Karel Appel
Karel Appel
foto: Véronique Hoedemakers

Kunstenaars: