kunst en publieke ruimte 

       
een representatief overzicht van kunst in de openbare ruimte in Nederland van 1970 tot heden | over deze site | hulp bij vinden

De ondergrondse fontein

In de beeldentuin van het Gemeentemuseum Arnhem is op het eerste gezicht weinig te zien van de in 1989 gerealiseerde sculptuur van Thom Puckey (1948). Het werk doet zijn naam ‘Ondergrondse Fontein’ dan ook eer aan: de bunker met de fontein ligt op zeven meter diepte en wordt door een grasmat afgedekt. De bezoeker kan de ‘Ondergrondse Fontein’ bereiken via een betonnen trapje. De fontein heeft ruwweg de vorm van twee met de basis op elkaar geplaatste kegels van roestvrij staal die in een betonnen schacht zijn geplaatst. De binnenwand van de onderste helft heeft de vorm van een neergaande spiraal. De bovenkant van de fontein is afgesloten met een venster van dik glas. Een inwendige verlichting maakt het mogelijk te zien wat er binnenin gebeurt, maar uitsluitend van bovenaf. Zo heeft men zicht op het schouwspel van drie krachtige stralen rode vloeistof die omhoog spuiten om vervolgens langs een spiraalvormige afvoer weer weg te lopen in de trechtervormige diepte. Een tiental loden bollen, die rond de fontein onder en gedeeltelijk boven de grond zijn geplaatst, maken het werk compleet.

Puckey heeft zich in meerdere werken bezig gehouden met vallende en stromende vloeistoffen. Alchemie, de bron van het leven en de verbinding tussen aarde en heelal spelen daarbij een belangrijke rol. Het is een oud alchemistisch idee om een microkosmos te maken, een afbeelding van het heelal. Puckey’s ondergrondse fontein kan als een poging daartoe worden opgevat. De fontein staat van oudsher symbool als de bron van het leven, een idee dat bij deze fontein nog versterkt wordt door diens baarmoederachtige vorm. Ook andere elementen van het werk kunnen symbolisch geïnterpreteerd worden. Zo bestaat de waterstraal uit drie delen: het getal dat tegenstellingen oplost. Het rode water roept associaties op met wijn of bloed en verwijst naar het leven. De spiraalvorm geeft de suggestie van een borende beweging naar beneden, dieper de aarde in. Tenslotte kunnen de loden bollen rond de fontein gezien worden als manen of satellieten rond een hemellichaam. De bijzondere ligging en het karakter van de fontein maken dat het werk alleen maar kan worden bekeken in stilte. (XdJ)


foto: SKOR


foto: SKOR


foto: SKOR

Kunstenaars: