kunst en publieke ruimte 

       
een representatief overzicht van kunst in de openbare ruimte in Nederland van 1970 tot heden | over deze site | hulp bij vinden

Monument voor de Benzinepomp

Iets voorbij de plaats waar de S1 Ede-Barneveld een vierbaansweg wordt staat een vreemde benzinepomp. Het blijkt een beeld te zijn van Henk Visch (1950) dat op twee verschillende manieren door de voorbijganger ervaren kan worden: als automobilist en als voetganger. De passerende automobilist heeft maar ongeveer drie seconden de tijd om te beseffen wat hij heeft waargenomen, terwijl de voetganger het werk in één oogopslag kan zien: een benzinestation, compleet met kantoor, pompen en straatverlichting. Een zonnepaneel op enige afstand van het monument zorgt voor de stroom voor de lamp, die automatisch aanspringt zodra het donker wordt. Want via de landweg, die achterlangs het beeld loopt, kan pas een goede indruk worden verkregen van het werk. Opvallend is dat alles aan de benzinepomp net iets te klein is om realistisch te zijn. Het brons waarvan het beeld is gemaakt is groen uitgeslagen, de oppervlakken hebben scheuren en zien er ruw, onafgewerkt uit. Daarom zal de gelijkenis van de merkwaardige platte en afgeronde vorm van de drie benzinepompen met grafzerken de voetganger zeker niet ontgaan.

In tegenstelling tot het meeste werk van Visch is dit beeld gebonden aan een specifieke locatie. De geschiedenis van deze locatie is voor een begrip van het werk van doorslaggevend belang. Iin de jaren zestig stond hier namelijk een echt benzinestation, hetgeen het beeld van Visch een ironische betekenis verleent. Het feit dat de vormen van de benzinepomp doen denken aan de architectuur van de Nieuwe Zakelijkheid verwijst echter naar een vroegere periode dan de jaren zestig en wijst de beschouwer daarmee op andere, mogelijke verbanden. Is dit bedoeld als een eerbewijs aan de functionele bouwstijl van de jaren dertig die ook een paar prachtige benzinestations opleverde, een verwijzing naar de periode waarin het autoverkeer in Nederland opkwam? Een mogelijkheid die door de kunstenaar zelf is aangedragen, is dat het beeld kan worden gezien als een herinnering, een monument voor het autoverkeer dat over honderd jaar wellicht verdwenen is: ' Het beeld wil een monument voor de toekomst zijn, waarin de snelweg door wandelaars bevolkt zal worden en het beeld de laatste en door zijn ontwerp ook de eerste bezinepomp, in herinnering zal roepen. Mensen zullen in contemplatie bij de grafzerkvormige pompen stil staan.' Zo bezien is de winst die een trage beleving van dit werk oplevert niet zozeer opmerkelijk als wel een uitgekiende, op de toekomst gerichte strategie van de kunstenaar. (XJ)


foto: onbekend

Kunstenaars: