kunst en publieke ruimte 

       
een representatief overzicht van kunst in de openbare ruimte in Nederland van 1970 tot heden | over deze site | hulp bij vinden

Dating Market

Otto Berchem (1967) ziet het maken van kunst als een sociale activiteit. Hij werkt graag samen met vrienden, andere kunstenaars en bovendien betrekt hij zijn publiek direct bij zijn projecten. In zijn werk ‘Dating Market’ speelde het publiek zelfs de belangrijkste rol. Het aandeel van de kunstenaar beperkte zich slechts tot het neerzetten van een stapel gele boodschappenmandjes versierd met kleurige bloemenstickers in Lindeman Supermarkt in Amsterdam. Een bord naast de stapel mandjes bij de ingang van deze buurtsuper in de Jordaan, legde de bedoeling uit: 'Op zoek naar een bijzonder iemand? Grijp je kans iemand tegen te komen, terwijl je boodschappen doet. Pak een bloemenmandje en maak duidelijk dat er een date op je boodschappenlijstje staat.'

Als de bezoeker in plaats van een gewoon blauw mandje, een geel bloemenmandje van Otto Berchem pakte, gaf deze aan nog vrijgezel en beschikbaar te zijn. Dankzij dit kunstproject hoefde men niet meer te kijken of iemand een trouwring droeg, of eenpersoonsmaaltijden in zijn/haar mandjes had liggen; het gele bloemenmandje werkte als een driedimensionale contactadvertentie. Hoewel de meeste mensen onwetend het vrolijk versierde winkelmandje aan de arm namen, heeft een aantal vrijgezellen elkaar toch via dit project ontmoet. Zo waren in de tentoonstellingsruimte van Ellen de Bruijne Projects foto’s te zien van koppels die elkaar met een geel mandje aan de arm hebben gevonden. Hieruit blijkt Otto Berchems vermogen om op te treden als een soort weldoener, die door middel van kunst het leven wil veraangenamen. Of zoals Otto Berchem zelf zei: ‘In Lindeman komen veel dertigers, die hard werken, veel verdienen, maar geen relatie hebben – daar hebben ze gewoon geen tijd voor. Ze zijn zo druk dat boodschappen doen vaak hun enige sociale activiteit van de dag is, en dus ook meteen de enige gelegenheid om soortgenoten te ontmoeten. Maar contact leggen valt niet mee, weet ik uit eigen ervaring. Door de “Dating Market” hoop ik dat te vergemakkelijken.’

Het succes van dit project bleek uit het feit dat de oorspronkelijke duur van vier weken met drie maanden verlengd werd. Bovendien werden dit ‘koppelkunstwerk’ van Berchem ook in andere supermarkten in de wereld gerealiseerd: Manor Supermarkt, Basel, Zwitserland, 2001; Shinsegae Supermarkt, Gwangju, Zuid-Korea, 2002; Konsum Supermarkt, Falkenberg, Zweden, 2002. Ook in andere werken toonde Otto Berchem zich een filantroop. Zo gaf hij in 1998 negen mensen die ontevreden waren over hun uiterlijk de kans op een complete metamorfose. In samenwerking met een team van stylisten, visagisten, kappers en kledingmerken kregen de negen gegadigden een totale 'make over’. Het proces en het uiteindelijke resultaat werden getoond in de kunstinstelling Casco, Utrecht en in het tijdschrift ‘Blvd.’.

Uit dit project en ook uit ‘Dating Market’ blijkt dat Otto Berchem altijd op zoek is naar situaties waarbij hij in kan grijpen in het sociale leven van mensen. Zijn drijfveer hierbij is zijn fascinatie voor gedragspatronen van, en relaties tussen mensen in de hedendaagse westerse maatschappij. Voyeurisme komt dan ook vaak voor in zijn werken. Een goed voorbeeld hiervan is ‘Glass Ceiling’, gerealiseerd in het kader van de tentoonstelling ‘Panorama 2000’ in Utrecht. Het dak van een woning aan de voet van de Dom werd vervangen door een glazen plafond, waarmee het daar wonende stel hun huishouden openstelde aan de nieuwsgierige blikken van de bezoekers van de toren. Tijdens dit project figureerde het koppel als acteurs in hun eigen leven. Maar ook de toeschouwers werden betrokken in dit spel van kijken en bekeken worden. Zonder medewerking van zijn publiek zouden de sociale kunstwerken van Otto Berchem niet bestaan. In feite zijn de bezoekers de performers in de door Otto Berchem geënsceneerde situaties. (SV)


foto: onbekend

Kunstenaars: