kunst en publieke ruimte 

       
een representatief overzicht van kunst in de openbare ruimte in Nederland van 1970 tot heden | over deze site | hulp bij vinden

Licht Object

Op een bedrijventerrein in de Haarlemmermeer komt de argeloze bezoeker ineens oog in oog te staan met een enorme gebogen stengel, die oprijst uit een van de hoeken van een vijver. Het geheel doet denken aan een gemechaniseerde vorm van een uitgebloeide bloem waarvan de zaden elk moment door de wind meegenomen kunnen worden. Jaap de Jonge maakte in opdracht van de gemeente Haarlemmermeer een achttien meter hoog lichtobject met 31 bronskleurige, stekelige bollen. In een ritmisch patroon lichten deze bollen één voor één op, waarbij de stekels zacht geel licht uitstralen. Het lichtpatroon, dat zich willekeurig van bol naar bol verplaatst, wordt veroorzaakt door de wind. Een windmeter op de hoogste bol leest de windsnelheid, hoe harder het waait des te dynamischer verspreidt het lichtpatroon zich over de bollen. De dynamiek van het industrieel ogende werk past goed in een omgeving waar bedrijvigheid van uiteenlopende aard letterlijk en figuurlijk het belangrijkste gegeven is.

Veel werk van De Jonge heeft een multimediaal karakter dat inhoudelijk veelvuldig refereert aan anatomie, fysica en techniek. Ook elementen als de interactiviteit met de beschouwer of de fysieke omgeving van het werk spelen vaak een belangrijke rol. Zo wordt de verschijningsvorm van het lichtobject op het bedrijventerrein in de Haarlemmermeer steeds beïnvloed door de wind. In een kleurenkolom, die De Jonge in 2002 maakte voor het Nijmegen Center for Molecular Life Sciences van de Universiteit van Nijmegen, speelt menselijke activiteit een essentiële rol. De Jonge bedacht het werk als aanvulling op de dubbele helixtrap, die de voor de hand liggende associatie van het DNA-spiraal oproept. De vier kleuren in de kolom verwijzen naar de vier basen uit het DNA-molecuul, waarbij de volgorde van deze paren bepalend is voor de biochemische processen die plaatsvinden in een cel. Het dertig meter lange werk is centraal opgehangen in de dubbele helixtrap, die de acht verdiepingen van het research gebouw verbindt. Tussen vier dunne staalkabels zijn 125 cirkelvormige elementen bevestigd, die ieder bestaan uit vier transparante ringen. Een van de ringen straalt altijd een blauw, groen, geel of rood pastellicht uit. Op de staalkabels staat 12 volt laagspanning; elektronica en sensoren activeren een verandering in de kleur en kleurvolgorde van de kolom zodra iemand de trap betreedt. Aangezien dit proces willekeurig verloopt laat iedere gebruiker van de trap zo een ander kleurpatroon in het werk achter. Parallel aan het laboratorium waar de mens ingrijpt in natuurlijke processen laat De Jonge de beschouwer de verschijningsvorm van dit kunstwerk bepalen. (XdJ)


foto: Jaap de Jonge


foto: Jaap de Jonge

Research Toren (2002), Universiteit Nijmegen
Research Toren (2002), Universiteit Nijmegen
foto: Jaap de Jonge

Kunstenaars: