kunst en publieke ruimte 

       
een representatief overzicht van kunst in de openbare ruimte in Nederland van 1970 tot heden | over deze site | hulp bij vinden

Change

In oktober 2002 werd in de Nes in Amsterdam van zonsondergang tot zonsopgang als een ‘trompe l‘oeil’ het beeld van een wisselkantoor geprojecteerd. Zo suggereerde althans het overbekende woord ‘change’ op het blauw-witte loket. Deze ruimtelijke ingreep van Peter Stel maakte onderdeel uit van een reeks tijdelijke kunstwerken in de Amsterdamse binnenstad onder de titel ‘InnerCityWally’. Negen kunstenaars maakten gedurende een half jaar op vijf plaatsen in de nachtelijke binnenstad van Amsterdam werk voor op straat.

Peter Stel’s diaprojectie ‘Change’ lichtte fel op tegen een verder volledig duistere achtergrond. De aantrekkingskracht van het beeld werd nog versterkt doordat het precies in de zichtas stond van de smalle straat van de Nes. Maar de nachtelijke voorbijganger die werd verleid om van dichtbij een kijkje te nemen kwam letterlijk en figuurlijk niet verder. Niet alleen stuitte hij op een smalle gracht die een doorgang belemmerde, maar ook bleek het overbekende beeld van een geldwisselkantoor op de projectie te zijn ontdaan van zijn oorspronkelijke functie. Op de dia was, behalve het lokkende woord ‘change’, alles dat aan geld refereerde weggeretoucheerd. In het geprojecteerde beeld van het loket wordt het woord ‘change’ zo een autonoom begrip, dat vervolgens nieuwe accociaties of betekenissen toelaat. Op deze wijze genereert ‘Change’, afhankelijk van de toeschouwer, een reeks nieuwe beelden.

De diapresentatie ‘Change’ is kenmerkend voor het werk van Peter Stel, waarin het stimuleren van de zelfredzaamheid van de toeschouwer een belangrijk gegeven is. In korte filmloops en installaties verwerkt Stel beeldelementen uit de media en het leven van alledag in een onconventionele context. Het levert vaak situaties op die verbazen, verontrusten of op een andere manier de aandacht trekken. Het zijn elementen die ook duidelijk aanwezig zijn in de videoprojectie ‘Blind Spot’ (2002), die Stel als tijdelijke ingreep in de openbare ruimte realiseerde voor de gevel van het kunstcentrum Artis in ‘s-Hertogenbosch. Het werk omvatte een enorm wit doek, geheel omlijst met lampen, dat frontaal op de gevel was bevestigd. De associatie met een filmdoek roept bij de toeschouwer automatisch het verwachtingspatroon van een projectie op. Het grote doek blijft echter leeg; het zijn de lampen die de hoofdrol spelen. Van zonsondergang tot zonsopgang beginnen ze te gloeien in reactie op de nabije omgevingsgeluiden. Een voorbijrijdende auto, het geschreeuw van een dronkelap, een sirene in de late nacht, elk willekeurig geluid is het waard om een hoofdrol te krijgen in het gloeien van de lampen. ‘Blind Spot’ refereert daarmee aan de gemediatiseerde werkelijkheid van de reality-tv, waarin elk ogenschijnlijk onbelangrijk detail uit zijn context wordt gehaald en voor de kijker wordt opgeblazen tot een gebeurtenis van formaat. Net als ‘Blind Spot’ speelt in veel van Peter Stels werk de werking van licht een belangrijke rol; vaak komt het werk alleen ‘s avonds tot zijn recht. (XdJ)


foto: Peter Stel


foto: Peter Stel


foto: Peter Stel


foto: Peter Stel

Kunstenaars: