kunst en publieke ruimte 

       
een representatief overzicht van kunst in de openbare ruimte in Nederland van 1970 tot heden | over deze site | hulp bij vinden

Jan Schaefer

‘In gelul kun je niet wonen’, was een gevleugelde uitspraak van PvdA-wethouder Jan Schaefer (1940-1994). Een gedreven politicus die hield van klinkklare taal. Schaefer was een daadkrachtig wethouder van volkshuisvesting en stadsvernieuwing in Amsterdam van 1978 tot 1986. Daarvoor was hij staatssecretaris van Volkshuisvesting in het kabinet-Den Uyl. Gekleed in spijkerbroek en overhemd zonder stropdas kapte hij zich een weg door nota’s en politiek jargon. Hij wilde de ingewikkeldste zaken teruggebracht zien tot enkele A-viertjes waarover hij precies de juiste vragen stelde. Kunstenaar Berend Strik (1960) laat hem digitaal voortleven in het pand waar Schaefer zo lang werkte: de Stedelijke Woningdienst van Amsterdam aan de Jodenbreestraat.

Al in 1988 presenteerde Strik een voorstel om een hommage te brengen aan Jan Schaefer. Hij opperde het plan om een huizenhoog glas-in-lood portret aan te brengen in de gevel, vergezeld van een lichtkrant die uitspraken van Schaefer toonde. In die tijd werkte Strik reeds aan het grote glas-in-lood project De Moderne Moraal voor Paradiso en was mogelijk om die reden geporteerd van de monumentaliteit van deze in onbruik geraakte techniek. Uiteindelijk werd een alternatief ontwerp met een intiemer karakter binnenin het gebouw gerealiseerd.

Bezoekers die de lift nemen, zien in de hoek een kastje hangen met een beeldscherm. Zodra de lift zich in beweging zet, worden zij postuum aangesproken door Jan Schaefer in eigen persoon. Binnen drie minuten voert hij zijn toehoorders langs zijn projecten voor stadsvernieuwing en sociale woningbouw in Amsterdam. Schaefer heeft recht van spreken: onder hem zijn er 70.000 woningen gerenoveerd en 30.000 woningen gebouwd. Met vuur vertelt hij over monumentenzorg, sociale woningbouw en het gemis van een leerstoel stadsvernieuwing: zaken waar zich zijn politieke loopbaan lang sterk voor maakte. Strik maakte een animatiefilm waarin hij filmregistraties van de projecten samenvoegde met een getekend portret en originele geluidsopnamen van de voormalige wethouder. Helaas staan niet alle beruchte uitspraken op band. Zo scheen hij zijn ambtenaren regelmatig te vragen: ‘Wat is het: beleid, of is erover nagedacht?’ Wie 'beleid' zei, kreeg te horen: ‘Sodemieter op, ik wil dat erover wordt nagedacht.’ (MB)


foto: Gert Jan van Rooij

Kunstenaars: