kunst en publieke ruimte 

       
een representatief overzicht van kunst in de openbare ruimte in Nederland van 1970 tot heden | over deze site | hulp bij vinden

Zonder titel

Op de binnenplaats van het ministerie van Sociale Zaken staat sinds kort een aluminium sculptuur van William Speakman (1968). Deze kunstenaar maakt wat hij noemt 'testruimtes'; installaties waar verschillende zintuigen tegelijkertijd worden geprikkeld. Daarmee wil Speakman het overwicht dat aan zien wordt toegekend doorbreken. Ruiken, voelen en horen spelen voor hem een even belangrijke rol tijdens het ondergaan van een ervaring.

Typerend voor zijn werkwijze is de presentatie die Speakman in 1996 in het kunstenaarscentrum De Fabriek in Eindhoven gaf. Hier bouwde hij een drieƫneenhalf meter hoge silo, met capaciteit voor 7229 liter water. Tijdens de opening dook de kunstenaar gehuld in een duikerspak het water in en bleef een uur lang ondergedompeld. Het publiek, dat hem via ronde raampjes kon volgen, was met stomheid geslagen. Het onderwerp van de tentoonstelling was virtual reality, maar ondertussen beleefde Speakman een direct en rechtstreekse ervaring. Een jaar later raakte hij opnieuw onder de aandacht. Ditmaal betrof het een hennepkwekerij die hij met toestemming van de politie op zolder van kunstcentrum De Beyerd, in Breda, had aangelegd. Het onwerkelijke oranje licht en de intense wietgeuren leverden een fysiek overrompelende beleving.
In het vervolg blijft dit voornemen om het bewustzijn aan te wakkeren door een onalledaagse ervaring aan te bieden in Speakmans werk overeind. Voor een openluchttentoonstelling in de omgeving van Wageningen, Beelden op de Berg 8-Dreamscapes, plaatste de kunstenaar een gigantisch blok piepschuim op twee meter hoge palen. Het blok was op drie plekken uitgehold. De kamertjes waren bedoeld als kapelletjes, waarin een bibliotheek gevuld met National Geographic-tijdschriften stond. Het werk is een aanklacht tegen het vertekenend beeld dat dit blad van diverse volkeren en de natuur verspreidt. Speakman spreekt dan ook over de National Geographic Bible. In het schuim waren de sporen van de machine die het werk had verricht duidelijk zichtbaar. Dit versterkte het gevoel van dynamiek.

Het beeld dat in de binnenplaats van het ministerie staat is eveneens dynamisch van opzet. Mensen kunnen onder het beeld komen schuilen. Via de ramen die aan de bovenkant geplaatst zijn, komt blauw licht naar binnen, dat degene die in het beeld staat overspoelt. Het beeld, dat op het eerste gezicht massief lijkt, blijkt vanuit dit gezichtspunt een fragiele, dunne schil te zijn. (BV)


foto: William Speakman


foto: William Speakman

Kunstenaars: