kunst en publieke ruimte 

       
een representatief overzicht van kunst in de openbare ruimte in Nederland van 1970 tot heden | over deze site | hulp bij vinden

Zangsporen

Voor het gebied De Venen, dat ligt in het centrum van het Groene Hart, is een Strategisch Groenproject gestart met als doel de ontwikkeling van natuur, landbouw en recreatie. In het verlengde hiervan schreef Centrum Beeldende Kunst Utrecht (CBK) het meerjarige kunstenplan Zangsporen. Scenario voor kunst en De Venen 2004-2020. De titel verwijst naar de cultuur van de Aboriginals, waarbij verhalen over de leefomgeving in liederen voortleven. Hierdoor geïnspireerd brachten in 2002 bewoners van het gebied De Venen hun eigen herinneringen en verhalen in kaart, en legden zo de basis voor het Zangsporen.

Het CBK wil met dit kunstenplan kunstenaars daadwerkelijk invloed laten uitoefenen op de herinrichting van De Venen. Uit Zangsporen zullen projecten voortkomen die worden gestart vanuit drie invalshoeken: Integratie-Planologie, Cultureel Erfgoed en als derde Communicatie en Interactie. Het Programma is vanaf medio 2005 in uitvoering en is zodanig opgezet dat de kunstenaars ruimte krijgen voor de realisering van hun ideeën. Deze kunnen zowel kleinschalig en tijdelijk als langlopend zijn, en vertrekken vanuit de ambitie kunst van invloed te laten zijn op de verandering van het landschap, op het herdefiniëren van sporen uit het verleden en op de betekenis van het gebied voor de bewoners. De rode draad is de wisselwerking tussen cultuur en natuur.

Als ‘levend’ project laten de bijdragen van kunstenaars zich moeilijk vangen in gebruikelijke termen van objectbeschrijvingen. Kunstenaar Jack van Mildert werkt als lid van het team voor de herinrichting van polder De Groene Jonker aan ‘het maken van natuur’ en ontwerpt een aantal recreatieve elementen. PJ Roggeband en Frank Bezemer zijn twee van de kunstenaars die zoeken naar sporen uit het verleden die in het heden nieuwe betekenis kunnen krijgen. Bezemer doet dat aan de hand van de voormalige Haarlemmermeerspoorlijn die van Haarlem naar Nieuwersluis door het venengebied liep. Roggeband houdt zich bezig met boerderijnamen en hun herkomst. Hij verwerkt zijn bevindingen in columns voor de regionale pers. Marcel Blekendaal (alias De Polderwachter) geeft zicht op het cultuurlandschap van de polder. Ook de forten Uithoorn en Botshol, die deel uitmaken van de Stelling van Amsterdam, en Fort Wierickerschans bij Bodegraven – waarvoor Lilian Roosenboom een kunstwerk zal maken – , worden betrokken bij projecten.
Op verschillende fronten zijn fotografen in het gebied actief. Bob Negrijn legde in een foto-impressie de kenmerken van het landschap vast en Ontwerpbureau Vier richtte zich vooral op het sociale aspect, met de fotoserie ‘Wie wonen er eigenlijk in De Venen?’
Van kunstenaar PJ Roggeband komt het idee voor de jaarlijkse Dag van het Veen. Op deze dag staan de verhalen over het gebied, over zijn geschiedenis en over de bewoners centraal en geeft Zangsporen inzicht in haar programma. Tijdens de Dag van het Veen in 2005 introduceerde Roggeband het Venenpodium en een keur aan bijbehorende attributen zoals Veeneenheid, Venenbanier, Veenbekkens, Venenwijzer, etc. Niet toevallig zo gekozen, het zijn allemaal elfletterige woorden; een formule die werkt als een focus voor het tekstuele werk van Roggeband. Moritz Ebinger nam die dag deel als Radiopiraat Veen-us. Hij liet in zijn onorthodoxe radioprogramma’s bewoners reageren op ontwikkelingen in het gebied, bracht veenliederen ten gehore en zorgde voor spannende veenverhalen. Via de website www.vogelvlucht.nu doet Rosanne van Klaveren verslag van haar zoektocht naar een onbekende vogel, die in het veengebied is gespot. Haar bevindingen en contacten met de bevolking zijn te lezen op de website. Regelmatig vinden er presentaties plaats van het werk van de kunstenaars, bijvoorbeeld tijdens een manifestatie, op een website of via publicaties. (MW)


foto: Bob Negrijn

 Moritz Ebinger in gesprek met de romanschrijfster Mariët Meester die een boek heeft geschreven dat zich afspeelt in Veenhuizen, Groningen
Moritz Ebinger in gesprek met de romanschrijfster Mariët Meester die een boek heeft geschreven dat zich afspeelt in Veenhuizen, Groningen
foto: CBK Utrecht

Een wandeling met De Polderwachter (Marcel Blekendaal).
Een wandeling met De Polderwachter (Marcel Blekendaal).
foto: Wout Hoogendijk

 Optocht tijdens Dag van het Veen 2005, met o.a. het Venenbanier, het Venenpodium en de Veeneenheden, bedacht en ontworpen door P.J. Roggeband.
Optocht tijdens Dag van het Veen 2005, met o.a. het Venenbanier, het Venenpodium en de Veeneenheden, bedacht en ontworpen door P.J. Roggeband.
foto: CBK Utrecht

Kunstenaars: