kunst en publieke ruimte 

       
een representatief overzicht van kunst in de openbare ruimte in Nederland van 1970 tot heden | over deze site | hulp bij vinden

Beyond Leidsche Rijn - Parasites

Onder de noemer Parasites kunnen binnen het kunstenplan Beyond projecten plaatsvinden op het gebied van mobiele architectuur en experimentele vormen van lichte stedenbouw. Bijvoorbeeld woon-werkruimtes die eenvoudig verplaatsbaar zijn en weinig voorzieningen nodig hebben. Maar Parasites kunnen ook dienst doen als horecapaviljoen, fitnessruimte, bioscoop of ijssalon. Het Parasites-programma heeft als doel broedplaatsen tot stand te brengen voor nieuwe vormen van stedelijkheid en nieuwe vormen van gemeenschap. In de zomer van 2003 vond bij informatiecentrum Leidsche Rijn de buitententoonstelling Parasite Paradise plaats, waarvoor kunstenaars zesentwintig opvallende voorbeelden van flexibele, lichte architectuur maakten. Enkele van deze bouwwerken kregen voor langere tijd een onderkomen in Leidsche Rijn, bijvoorbeeld als tijdelijke atelierruimte voor kunstenaars of als buurthuis. De kunstenaars Liesbeth Bik (1959) en Jos van der Pol (1961), die als duo samenwerken onder de naam Bik Van Der Pol, maakten voor dit programmaonderdeel het gastatelier Nomads in Residence, voor kunstenaars die tijdelijk in Leidsche Rijn willen werken. Voor het programma New Residents betrokken Marjolijn Dijkman (1978) en Wouter Osterholt (1979) de Parasite. Het viel hen op dat Leidsche Rijn ’s nachts een filmisch decor leek dat inspireerde tot scènes en installaties. Met aan de kant van de weg gevonden overtollige huisraad van de nieuwe bewoners maakten ze een installatie voor een net opgeleverde flat. Een foto hiervan diende als uitnodiging voor ‘Refuse dump’ eenzelfde soort uitstalling rondom hun gastverblijf.


In het meest westelijke deel van Leidsche Rijn, Vleuterweide, bouwden de uit Frankfurt afkomstige kunstenaars Daniel Milohnic en Dirk Paschke een Parasite die dienst doet als buurthuisje. Zij maakten een combinatie van twee zeecontainers, een sanitaire unit en een houten terras en voegden daar een overkapping aan toe die bestaat uit tientallen uit Singapore afkomstige, beschilderde parasols. Eind 2005 kreeg De Parasol, zoals het buurthuisje heet, een nieuwe identiteit: de Aziatische parasols werden vervangen door exemplaren van gekleurd raffia die verwijzen naar eilanden in de Stille Zuidzee.

Een Parasite, die de uitstraling heeft van een permanent gebouw is de Paper Dome van de Japanse architect Shigeru Ban (1957). Een ingenieuze constructie van 700 kartonnen kokers waar overheen een wit zeil is gespannen, biedt ruimte aan culturele activiteiten en was in de winter zelfs een schaatsbaan. De Paper Dome zal voor een periode van minimaal vijf jaar, dus tot 2009, in het toekomstige centrum van Leidsche Rijn blijven staan.
Naast de Paper Dome staat sinds 2005 Het Gebouw van Stanley Brouwn. Het functioneert als tentoonstellingsruimte of kan door kunstenaars als werkruimte worden gebruikt. Het paviljoen bestaat uit twee langgerekte rechthoekige volumes die kruislings op elkaar zijn geplaatst. Het ontwerp is gebaseerd op het persoonlijke maatsysteem van Brouwn, en is zijn eerste werkelijk gerealiseerde gebouw.


Twee identieke Parasites van de Franse kunstenaar Dominique Gonzalez-Foerster (1965) worden in de zomer van 2006 geplaatst op de plek waar de resten liggen van een Romeinse nederzetting – inclusief badhuis, wegen en grafvelden. De plek is een rijksmonument en de twee gebouwtjes op palen bieden ruimte aan het centrum voor natuur- en milieueducatie en een archeologiecentrum. De Parasites bestaan uit een liggende witte container, waar doorheen zich een zwarte silo lijkt te hebben geboord. De twee vormen verwijzen naar twee symbolen van arbeid; de silo staat voor de landbouw, de container voor de industrie. (MW)

www.parasiteparadise.nl
www.bikvanderpol.net
www.marjolijndijkman.com
www.dgf5.com
www.shigerubanarchitects.com

 

Stanley Brouwn en Bertus Mulder, Het Gebouw
Stanley Brouwn en Bertus Mulder, Het Gebouw
foto: Misha de Ridder

Paper Dome
Paper Dome
foto: SKOR

Refuse Dump, Dijkman en Osterholt
Refuse Dump, Dijkman en Osterholt
foto: SKOR


foto: SKOR

Kunstenaars: