kunst en publieke ruimte 

       
een representatief overzicht van kunst in de openbare ruimte in Nederland van 1970 tot heden | over deze site | hulp bij vinden

Homomonument

Tijdens de onthulling op 5 september 1987 was het Homomonument op de Westermarkt in Amsterdam het eerste monument voor homoseksuelen ter wereld. Het werk markeert ook een belangrijke stap in de ontwikkeling van Karin Daan (1944) als beeldend kunstenaar. Het monument kan bestempeld worden als 'omgevingskunstwerk' omdat het volledig is ingepast in de omgeving. Maar door er een symbolische betekenis aan toe te voegen week Daan af van de opvattingen die binnen de omgevingskunst gangbaar waren. Het monument voor de homobeweging bestaat uit drie marmeren gelijkzijdige driehoeken met zijden van 10 meter. Samen vormen ze een driehoek met zijden van 36 meter. Daan koos voor het motief van de roze driehoek omdat het gebruikt werd als een onderscheidingsteken voor homo's in Duitse concentratiekampen. Na de oorlog handhaafde de homobeweging het teken en gaf het een nieuwe inhoud, namelijk die van zelfbewustzijn en trots. In de drie punten van één grote roze driehoek, die is aangegeven als contour in het wegdek, zijn drie marmeren driehoeken aangebracht. Elk van de driehoeken is gericht op plekken in de stad die belangrijk zijn voor de homobeweging. Het meest in het oog springende exemplaar is gesitueerd in de knik van de kadewand van de Keizersgracht en daalt trapsgewijs af tot een boven het water hangend 'terras'. Op dit deel, dat naar het Nationale Monument op de Dam wijst, worden regelmatig bloemen neergelegd, veelal als eerbetoon aan een aidsslachtoffer. De twee andere driehoeken zijn opgenomen in de bestrating van de Westermarkt. Een van deze driehoeken wijst naar het Anne Frank Huis en bevat de tekst 'NAAR VRIENDSCHAP ZULK EEN MATELOOS VERLANGEN', afkomstig uit het gedicht 'Aan eenen jongen visscher' van Jacob Israël de Haan (1881-1924), de eerste Nederlandse auteur die voor zijn homoseksualiteit uitkwam. De derde driehoek ligt zestig centimeter hoger dan het straatniveau en wordt gebruikt tijdens evenementen. Deze 'podiumdriehoek', die ook gewoon dienst kan doen als zitmeubel, wijst naar het nabijgelegen COC. (IC/VH)


foto: AFK


foto: Véronique Hoedemakers


foto: Véronique Hoedemakers

Kunstenaars: